Vlaams Vendelarchief

Werking van het Vlaams Vendelarchief

Ontstaan Vlaams Vendelarchief

In 1969 werd, op initiatief van Frans Geens, binnen het Dansarchief, het eerste veldwerk verricht m.b.t. de oude gildendiscipline van het vendelzwaaien. De noteringen werden toen gedaan door Gust Dierickx, Omer François, Frans Geens, Pol Geerts, Marcel Moens, Jan Nulis, Nest Van Eynde en Renaat Van Overbeke bij de oude vendelier van de Sint-Jorisgilde van Brecht. De werkzaamheden deinden echter uit en het zou tot 1979 duren vooraleer, na een colloquium over het Vendelen in Vlaanderen , door Geens en Van Overbeke de draad weer werd opgenomen en het Vlaams Vendelarchief definitief van start ging.

Tijdens het colloquium werden meerdere wensen naar voor gebracht, o.m. het uitdiepen van de historische achtergronden, het scheppen van klaarheid betreffende enkele gangbare vendelreeksen en het verrijken van het vendelrepertoire. Samen met jongeren (destijds!) als Erik Meersman, Marcel Oelbrandt, Walter Pauwels, Dirk Peirs, August Uytterhoeven en Piet Van de Schans werd een groot deel van deze betrachtingen verwezenlijkt.

Bijgestaan door deskundigen, o.m. Eugeen Van Autenboer, Nest Van Eynde en Eugeen Verstraete, kon in 1984 het boek Het vliegende Vendel worden voorgesteld, handelend over het ontstaan, de ontwikkeling en de verspreiding van het vlaggenzwaaien in Vlaanderen. Naast een uitgebreid historisch overzicht en heel wat praktische informatie, bevat het boek de notering van vijf traditionele vendeIspelen uit onze gewesten.

Tegemoet komend aan het verlangen van velen naar nauwere en veelvuldige contacten tussen de Vlaamse vendeliers, ging in de lente 1984 de Verbroedering van Vlaamse Vendeliers van start. Deze verbroedering heeft geen organisatorische vorm maar staat open voor alle vendeliers, ongeacht de organisatie waartoe ze behoren. Het was de bedoeling om tijdens de jaarlijkse bijeenkomsten - bij de aanvang zelfs halfjaarlijks! - het vendelen te stimuleren door het verstrekken van informatie, het aanleren van vendelreeksen, het gezamenlijk beoordelen van nieuwe vendelcreaties, uitwisselen van materiaal en ideeën. De eerste jaren was het Don Bosco Instituut te Haacht de verzamelplaats, sinds 1995 bieden de Veilinghallen te Hoogstraten de nodige ruimte voor de tientallen deelnemende vendeliers.

Diverse vendelcursussen werden op touw gezet, zowel voor beginnende als voor gevorderde vendeliers en voor vendelmonitoren. Intussen werden de gelederen versterkt door o.a. Pierre Croonen, Frans De Schutter, Gert Maessen, Herman Oyen, Jan Vanbussel, Jos Van den Kieboom en Jos Van Eyken.

Uit de oogst aan tot stand gekomen nieuwe vendelspelen werden keuzes gemaakt en konden zes bundels - in totaal 24 vendelspelen - samengesteld worden in de reeks Vendel Nu , naast de brochures Vendeltermen en Bij een vliegend vaandel een slaande trom . In 2002 werd het boek Banistiek gepubliceerd.

In de loop der jaren achtten sommige oudere medewerkers de tijd gekomen om het Vlaams Vendelarchief in handen te laten van de jongere medewerkers. De werkgroep werd nog met nieuwe krachten aangevuld en momenteel maken Philip Bogman, Frans De Schutter, Stefaan Haesen, Herman Oyen, Rudi Vercauteren en Sven Princen hiervan deel uit.

Leden Vlaams Vendelarchief

Voorzitter

Secretaris
Stefaan Haesen

Leden van de werkgroep
Herman Oyen,
Philip Bogman
Stefaan Princen.

Activiteiten - Vlaams Vendelarchief

Maandelijkse vergaderingen

De werkgroep komt elke maand samen telkens op de tweede maandag van de maand van 20 tot 23 uur in Mechelen

Verbroedering der Vlaamse Vendeliers

Sinds 1984 organiseert het IVV in naam van alle Vlaamse Vendeliers minstens één keer per jaar een .

 

Het Vlaams Vendelarchief organiseert al dan niet in samenwerking met andere organisaties vormingscursussen:

Kennismakingscursus

Deze cursus voor nieuwe en pas begonnen vendeliers wordt sinds enkele jaren samen met georganiseerd in het najaar (begin nieuwe werkjaar voor de meeste groepen).

Open Cursusdag Vendelen

In samenwerking met en de Hoge Gilderaad der Kempen staat in het voorjaar een cursus op het programma waar alle vendelstijlen aan bod kunnen komen !

Cursus Vendelmonitor

Wanneer er voldoende kandidaten zijn, richt het IVV ook een cursus voor Vendelmonitoren in. In de periode 2011-2013 werden 16 vendelmonitoren opgeleid.

Cursus Trombegeleiding

Mogelijk op afspraak

 

Het aanbod kan nog worden aangevuld met vendelcursussen voor Beginners en Gevorderden en een Trommelcursus.

Publicaties Vlaams Vendelarchief

Nadat de eerste herdruk van Vendeltermen (1993) uitgeput was, drong een herwerking zich op.
Sommige termen werden anders geformuleerd, om ze beter te verklaren of omdat er ook nog andere combinaties mogelijk bleken, mogelijkheden waarmee de eerdere beschrijving nog geen rekening hield. Ook verscheidene nieuwe termen werden bijgevoegd. De indeling werd eveneens aangepast. Er is wel op gelet dat alle reeksen, die in eerdere uitgaven van het IVV reeds beschreven waren, ook met deze nieuwe termenbundel nog leesbaar blijven.
De medewerkers van het Vlaams Vendelarchief hopen dat deze vernieuwde brochure haar nut zal hebben voor het beschrijven van vendelreeksen en voor de opleiding van vendeliers

Vendel Nu
Vendel Nu-1 (tweede druk)
Drie vlaggenspelen voor trombegeleiding: Gildengroet (vendelgroet), De drie Heerlijkheden van Duffel (voor drie vendeliers). Twee muziekreeksen: De Leeuwerck en Taxandria.
Vendel Nu-2
Drie vlaggenspelen voor trombegeleiding: Alferi duo-spel, Aalsterse reeks en De Vlegel. Eén muziekreeks: Begroeting.
Vendel Nu-3
Drie muziekreeksen: Ansfried, Dubbele Ronckaert (duo-reeks) en Rozebeekse reeks. Eén reeks voor trombegeleiding: De Vierslag (voor vier vendeliers).
Vendel Nu-4
Twee muziekreeksen: De Kroon en De Vismarkt. Twee reeksen voor trombegeleiding: De Slagmolen en de Schuttersreeks.
Vendel Nu-5
Vier muziekreeks: Den Dool (duo-reeks), Jorisgroet (vendelgroet), Kiekoet (voor kleine vlaggen) en Die Semptse.
Vendel Nu- 6
Twee muziekreeksen: De Meiboom (voor kleine vlagen) en Trippel. Twee reeksen voor trombegeleiding: Mengelslag (stoetreeks), Ter Aerde (duo-reeks).

top

Termen
Vendeltermen (derde druk)
De veelvuldigheid en verscheidenheid van de bij het vendelen gebruikte termen hebben geleid tot de noodzaak van een zekere standaardisering. Een grondige studie is voorafgegaan aan de samenstelling van een brochure met de gedetailleerde beschrijving van de meest voorkomende houdingen, bewegingen en figuren van het vlaggenspeI. Een nuttig hulpmiddel, zowel bij bet opleiden van jonge vendeliers, als bij het aanleren van vendelspelen.

top

Varia
Het vliegende Vendel
Uitgebreide publicatie over het ontstaan, de ontwikkeling en de verspreiding van het vlaggenzwaaien in Vlaanderen en elders. Naast een uitgebreid historisch overzicht en heel wat praktische informatie, bevat het boek de nauwkeurige notering van vijf traditionele vendeIspelen uit onze gewesten. Met meer dan 300 bladzijden tekst en tientallen prenten, is dit boek uitgegroeid tot een echt standaardwerk dat niet alleen vendeliers zal aanspreken doch eveneens allen die enige belangstelling hebben voor onze volkscultuur.
Bij een vliegend vaandel een slaande trom (tweede druk)
Handleiding voor trombegeleiding bij vlaggenspel, met o.m. informatie over verschillende trommodellen, een op tamboerwerk afgestemde beknopte notenleer en enkele passende tamboermarsen.
Banistiek
UITVERKOCHT WORDT HERDRUKT
Een boek dat antwoord wil brengen op de vaak gestelde vraag: wat kan, mag of moet op een gildenvlag, een groepsvlag en een vendelvlag afgebeeld staan? Het boek bevat waardevolle gegevens omtrent de historiek van vlaggen, vlaggentypen en -termen, heraldiek, vlaggebruiken, benevens nuttig informatie omtrent de aanmaak van vlaggen (emblemen, kleuren, stoffen, enz.). Het is een studie van F.H. Geens, rijkelijk geadviseerd door de historici E. Van Autenboer, W.A. Van Ham, H. Vannoppen en E. Warlop. Het boekformaat is 21 x 30 cm, bevat 82 bladzijden en de omslag in vierkleurendruk is een ontwerp van graficus Frank-lvo Van Damme.

Contact - Vlaams Vendelarchief

Contactpersoon

Stefaan Haesen
Jubellaan 123
2800 Mechelen
Tel: +32 496 593523
e-post: