Volkskunst 202609 - Editoriaal

terug naar Volkskunst 202606

106

Het getal 106 is de leeftijd die mijn moeder bereikte op 10 augustus jongstleden. Niet iedereen is zo’n lang leven beschoren. Een reden te meer om dat leven zo zinvol mogelijk te vullen, liefst op een positieve manier.

Het blijft een wonder gebeuren dat mensen meer dan een eeuw lang kunnen leven, en daarbij nog kunnen functioneren. Mijn moeder behoort tot de uiterst kleine minderheid die er na die eeuw, nog jaren bijdoet, gewoon omdat de natuur dat zo wil. En wat is er sinds 1920 toch niet allemaal gebeurd! Zij kende de opleving van het Vlaamse culturele leven in de tussenoorlogse periode. Ze participeerde in activiteiten van het Vlaams Instituut voor Volksdans en Volksmuziek (VIVO). Ze correspondeerde in de dertiger jaren met een Duitse vriendin. Onder het steeds dreigender Naziregime, werd de correspondentie onderbroken. Pas op het einde van de jaren veertig vonden de beide vriendinnen elkaar terug. Toen mijn vader op 38-jarige leeftijd overleed, bleef ze achter met drie minderjarige kinderen. Steeds opnieuw ging ze uitdagingen aan. Toen ze 60 jaar werd, besloot ze van een welverdiende rust te genieten. Dat doet ze nog steeds, na 46 jaar. ‘Wie lang leeft, ziet veel’ luidt een Afrikaans gezegde. We zien meer naarmate we minder met onszelf bezig zijn. Dat geldt ook voor wereldleiders. Die denken aan een onbegrensd leven. Xi en Poetin filosofeerden over 150 jaar oud worden. Hoe belangrijk is het getal? Is het leven van mijn vader die amper 38 jaar oud werd, minder belangrijk dan dat van mijn moeder van 106? Hydergine® was vroeger in Belgische apotheken verkrijgbaar als geneesmiddel dat moest beschermen tegen dementie. Voorschrijvende artsen kregen de boodschap: Hydergine® voegt wellicht niet meer jaren aan het leven toe, maar wel meer leven aan de jaren.

Afbeelding

Dat brengt ons bij de vraag hoe we ons leven invullen. We hebben enerzijds de professionele opdrachten, anderzijds het invullen van onze ‘vrije tijd’. Nagenoeg alle volkskunst activiteiten doen we voor ons plezier. Een bezigheid in onze vrije tijd dus, zonder enige verplichting. Dansen en musiceren brengt vreugde. De voorbije festivalzomer was er heel wat moois te zien op festivalpodia. Het doet deugd vast te stellen dat Vlaamse groepen op internationale podia waardevolle bijdragen leverden, in binnen- en buitenland. Dynamiek en creatief omgaan met ons immaterieel cultureel erfgoed levert prachtige resultaten op. Het aantal organisaties en volkskunstgroepen verminderde de voorbije 25 jaar. Daardoor ontmoeten we mekaar gemakkelijker. Dat geeft ons de gelegenheid mekaar aan te vullen, waarbij het individu ondergeschikt is aan de gemeenschap. Op internationaal niveau verenigt muziek, dans, zang, vendelspel en choreografie een verscheidenheid aan culturen op een ongedwongen manier.

Wat een schril contrast met wat we zien op het wereldtoneel! Conflicten zaaien haat die generaties lang zal nawerken. Akkoorden en bestanden leiden niet naar vrede, omdat telkens weer naar boven komt wat de partijen scheidt, en niet wat ze verenigt. Miel Cools (1935-2013) was een invloedrijke Vlaamse zanger, gitarist en kleinkunstenaar. Hij staat bekend als de grondlegger van de Vlaamse kleinkunst. Hij schreef de muziek bij een tekst van Bert Broes. Het lied staat bekend als ‘de vredesduif’.

Er leefden eens, heel lang geleden, 
vier trotse vorsten rijk naast rijk, 
Ze hadden elkaar lang bestreden, 
maar geen werd door dit vechten rijk. 
De honger knaagde in hun steden, 
om elke straathoek lag een lijk. 
Toen rees er heimwee naar de vrede, 
ze zochten naar een vergelijk, 
ze zochten naar een vergelijk.

Toen ze om de ronde tafel zaten, 
wist geen meer hoe het juist begon, 
de één zat over grenzen te praten, 
de tweede wist iets van een bron. 
De derde zeurde over dukaten, 
één riep ’t kwam al door die baron. 
Maar waarom zij elkaar zo haatten, 
geen die ’t zich nog herinneren kon, 
geen die ’t zich nog herinneren kon. 

Genoeg gevochten en gewroken! 
Hoog hieven zij hun roemer wijn, 
toen hebben ze heel lang besproken, 
wat het symbool van de vrede zou zijn. 
Een roos, een lelie fris ontloken, 
een zeemeeuw, maar ’t werd een duif! 
Het volk, nog ’t vel over de knoken, 
riep :”Vrede, vrede”, en hield een fuif, 
riep :”Vrede, vrede”, en hield een fuif. 

De vorsten nog moe van het fuiven, 
zaten des morgens weer bijeen, 
't ging om de kleur van vredesduiven, 
als basiskleur voor iedereen. 
De één wou het blauwe van zijn vaadren, 
de tweede vond blauw hondsgemeen. 
Eén wou ze rood als ’t bloed in d’aadren, 
en ’t eindigde in een handgemeen, 
en ’t eindigde in een handgemeen. 

Sinds deze dag in ’t ver verleden, 
werd er gevochten slag na slag, 
maar niemand stierf nog zonder reden, 
’t ging om de kleur en om de vlag. 
De duif bleef het symbool van de vrede, 
maar elke dag bracht nieuw gezeur, 
Want wij, wij raakten tot op heden, 
nog nooit akkoord, over haar kleur, 
nog nooit akkoord, over haar kleur.

Dit kleurrijke nummer van Volkskunst bevat lectuur voor de herfst- en winteravonden. We maken kennis met molens en molenaars. We blikken terug op festivals. Kledij, humor en volksverhalen komen aan bod. We vernemen een en ander over de werkgroepen en de kalender voor de komende maanden. We wensen jullie alvast vredig leesgenot!

Gert Laekeman
Voorzitter IVV

1. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/09/04/langer-leven-droom-of-werkelijk…

2. https://en.wikipedia.org/wiki/Ergoloid

3. https://nl.wikipedia.org/wiki/Miel_Cools

4. https://www.bing.com/videos/riverview/relatedvideo?q=de+vreddesduif+miel+cools&mid=6472ADA953072FD5DE1B6472ADA953072FD5DE1B&churl=https://www.youtube.com/channel/UCX77bS22mxdYMLzTeMBY_Kg&FORM=VIRE

terug naar Volkskunst 202606